Edición 2023 - Concello de Allariz

EDICIÓN 2023

1. Un tupido velo: El jardín árabe

Na cultura árabe, o pracer, a beleza e a sensualidade forman parte da vida privada, por iso este xardín eríxese como un gran cubo branco, descentrado da trama, apropiándose do espazo
exterior para entregalo ao mundo interior.
As súas paredes son tecidas, cortinas finas que separan o público do privado.
O acceso realízase en escorzo por unha pequena porta nunha das súas esquinas, como acontecía nas antigas fortalezas árabes, destacando así o factor sorpresa.
Ao entrar o aroma das plantas inunda o olfacto, un gran xardín porticado cobra protagonismo e o son da auga anuncia o descanso, igual que nos xardíns da Alhambra.
Se o terreo está árido fóra, no interior unha alfombra de grava branca dá a benvida ao visitante, invitándoo a gozar dun anaco de paraíso na terra, como conta a tradición islámica.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Luis Fernando Martín Pérez-Rúa é un arquitecto alaricano e granadino que centra a súa actividade profesional en proxectos de cooperación en África, nos que combina artesanía e innovación. Sensibilizado co medio e apaixonado polas sensacións, crea un diálogo entre o construído e o natural, porque sen a paisaxe non se pode entender a arquitectura.

2. plants of the world

Actualmente, nos nosos xardíns e zonas verdes cultívanse plantas de varios países do mundo. Podería ocorrer que nin sequera sexamos conscientes da localización orixinal da vida para eles. A idea deste proxecto era dar a coñecer este tema: a orixe das plantas cultivadas nos nosos xardíns. Cada continente deste xardín está cuberto de plantas que son orixinarias dun determinado continente.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Graduada na Universidade de Ciencias da Vida en Poznań, Polonia. Na actualidade, a ocupación principal é de planificador, concentrándose principalmente en áreas de planificación como fluxos de mercadorías, plans de vendas ou niveis de stock e, só ocasionalmente, zonas verdes.

3. O mundo en once aromas

A memoria das viaxes polo mundo remóntase ás primeiras expedicións en busca de especias.
Estas aromáticas trasladáronse aos primeiros xardíns hortícolas, grazas aos cales era posible viaxar a través de diversos aromas.

O mundo en once aromas propón, precisamente, percorrer os xardíns pertencentes ás distintas localizacións xeográficas mediante un xogo de cheiros vinculados a cada unha delas.

O mundo divídese en once franxas con semellantes condicións climáticas, marcadas fundamentalmente pola súa latitude, que definen a orixe das especies seleccionadas. Estas franxas son tamén as que dan lugar ao proxecto, configurándose un percorrido a través delas.
En primeiro lugar, comézase o paseo cun mostrario de cada unha das once especies, representadas tamén cun tótem simbólico. Estas primeiras franxas, de maior tamaño, substitúense ao longo do percorrido por outras máis estreitas. A degustación individual dá paso á amálgama de aromas e sensacións que permiten novas conexións entre lugares do mundo. O camiño, formado por laxas circulares de formigón, é de dimensións reducidas para que sexa o propio rozamento, consecuencia do movemento, o que esperte os cheiros. Ao seu termo, existe a posibilidade de asomarse a todo o xardín grazas á presenza dun pequeno elemento miradoiro pétreo, desde o que contemplar a complexidade aromática e
cromática desta viaxe polo mundo.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Álvaro José Romero Ruiz (A Paz – Bolivia), arquitecto cun mestrado en Deseño Global (arquitectura de interiores) e en Deseño de Xardíns e Paisaxismo, actualmente residente en Madrid (España). Nos meus anos de estudos e experiencia laboral, descubrín que un arquitecto ten unha responsabilidade coa cidade, a súa cidadanía e o medio ambiente que o rodea, recaendo sobre nós a tarefa de guiar e ensinar as persoas usuarias para construír un mundo máis saudable. Jenny Paola Vázquez Ruiz (Tabasco – México), licenciada en negocios internacionais cun mestrado en Deseño de Xardíns e Paisaxismo. Resido actualmente en México. A miña paixón polo deseño de espazos verdes vén da miña familia, con 15 anos de experiencia no sector. Actualmente, estou transformando o meu negocio de xardinaría nun estudo de paisaxismo, co obxectivo de crear proxectos que conecten as persoas coa natureza dun xeito sustentable e creativo.

4. A queima do Fuji-Hakone-Izu

Fuji-Hakone-Izu é unha das maiores reservas naturais de Xapón, nela atópase o monte Fuji, un dos volcáns máis impresionantes do país. Escóllese este lugar como inspiración debido ás súas distintas paisaxes. O xardín xaponés non se entende sen a arquitectura, polo que á hora de deseñalo decídese seguir a modulación do tatami como elemento xerador de espazos e a presenza dunha estrutura lixeira que recrea a varanda cos seus paneis translúcidos móbiles. Esta estrutura en forma de caixa escénica pretende ser o marco das distintas paisaxes que se queren capturar, funcionando como espazo articulador, lugar de contemplación e estancia. O percorrido comeza con todos os paneis móbiles pechados co fin de xerar un efecto sorpresa no visitante. Os distintos espazos evocan a tradición do xardín zen, o pavillón de té e os outros dúas distintas paisaxes xaponeses.

EQUIPO

PROCEDENCIA

O equipo componse de Blanca Bargalló Celeiro (1997), graduada en Arquitectura pola ETSAB; Rodrigo Vale Barrio (1999) e Violeta Rodríguez Oramas (1998), graduados pola ETSAM. Somos un grupo de amigos e compañeiros do Máster Habilitante en Arquitectura da Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid, que descobre o seu interese común polo paisaxismo e o deseño de xardíns nunha optativa do devandito #máster. A nosa inquietude por esta disciplina vén probablemente da relación que temos cada un de nós coa natureza, xa sexa pola nosa conexión co mar ou a montaña, e da nosa formación en deseño. Un traballo de clase acabou materializándose nesta proposta de xardín para o festival, converténdose nunha simbiose dos nosos distintos coñecementos sobre a natureza e a cultura xaponesa. Este proxecto supón a nosa primeira incursión máis aló das portas da escola de arquitectura. Estamos ilusionados por ver materializado por primeira vez un dos nosos deseños, así como poder profundar.

5. Pangea un viaje histórico

Pangea, unha viaxe histórica, parte do concepto de Pangea “toda a terra”, clave inspiracional do proxecto, masa continental que foi separándose ao longo de millóns de anos, e formando a nosa actual estrutura continental.
Pangea trasládase a Allariz partindo dunha estrutura central, en forma de pentágono, que se abre a cada un dos continentes e en cuxo centro se sitúa un teitado coa silueta de Pangea rexistrada nun círculo, achegando ao espectador a imaxe e mesmo convidándoo a tentar alcanzala e conectar esa orixe, no que Pangea supoñía a unión xeográfica do mundo.
Tendo en conta os continentes actualmente habitados e a clasificación clásica dos mesmos, atopámonos con: Europa, América, África, Oceanía, e Asia.
Pangea é un exercicio conceptual onde cada continente plasma trazos significativos que os fan recoñecibles aos espectadores:
Europa, con xeometrías marcadas e camiños en forma de cruz que representan os xardíns clásicos, montículos verdes como grandes montañas e buxo como planta común nestes xardíns.
América, cun tipi central das grandes praderías, rodeado por un carreiro que nos introduce no bosque canadense, ao redor pedra avermellada do deserto e monólitos dos grandes canóns.
Oceanía, onde un curso de auga rodea a illa australiana en cuxo centro un montículo de grava vermella representa o monte Uluru, símbolo dos aborígenes e plantas típicas como o eucaliptos ou o callistemon, alimento de fauna autóctona.
Asia, invoca aspectos como a relixión, a espiritualidade e as artes marciais. No seu centro, unha estrutura templo lixeira de madeira, lugar de meditación e introspección ao que se accede camiñando sobre bloques de pedra toscamente tallada, situada a distintas alturas e de distintos tamaños, calculados en función ao número Kua, baseado no Feng Shui como símbolo de orde e equilibrio entre corpo e mente.
A experiencia convida a realizar unha viaxe ao redor do mundo, realizando unha escala en cada un deles, tendo moi presente a súa orixe, que foi común nun inicio.
O libre percorrido por este xardín convida a descubrilo indo dun continente a outro, percorrendo todo o conxunto ou pasando pola plataforma central que representa a mencionada Pangea.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Pangea Team son cinco estudantes do Master en Garden Design da escola de deseño Dmad en Madrid. Procedentes de Italia, México e España, Berta, Elsa, Xema, Karim e Letizia, e baixo distintos estilos e enfoques de deseño, teñen en común a paixón polo deseño, a arquitectura e a botánica, que axuntaron neste proxecto con ideas de composición equilibradas para realizar unha viaxe sensorial polo mundo, materializado neste xardín.

6. El mundo a través del jardín

Neste xardín quérese poñer de manifesto a mestura cultural sen precedentes, onde os xardíns, ligados a tradicións e épocas, evolucionaron, uníronse e mesturaron da man da sociedade. Búscase mostrar esta unificación a través da arte do paseo e do goce, onde un pode inmiscirse en diversos xardíns de influencia en toda a historia; o xardín oriental, o xardín islámico, o xardín francés e a súa antítese, o xardín inglés.
O oriental, transmisor de paz e tranquilidade, onde todos os seus elementos, asimétricos e simples, como son as rocas e a vexetación, están en equilibrio e harmonía, sendo obxectos de contemplación e admiración.
O francés, baseado na simetría dos broderies, elementos de observación desde un “miradoiro”, onde o eixo central basea a perspectiva. Neles buscábase impoñer a orde á natureza.
O inglés, onde a chaira verde coas súas flores cambiantes fala da liberdade da natureza, onde os itinerarios non se sinalan, deixando espazo á sorpresa e ao descubrimento. Os elementos do mesmo buscan crear unha paisaxe pintoresca.
O islámico, onde a auga toma partida, acompañada de cerámicas e plantas aromáticas que espertan todos os sentidos, baseados na espiritualidade, logrando unha simbiose entre os recursos naturais, a paisaxe e o ser humano.

EQUIPO

PROCEDENCIA

O grupo está conformado por tres estudantes de último curso do grao en Paisaxe pola USC e a UDC; somos Lara Caamaño Fernández, Óscar Marqués Sánchez e Paula Fusté Hernández. Cada un de nós vimos de ramas moi diferentes, pero tras estes anos estudando a nosa paixón polo deseño, a arte, as teorías e os proxectos de paisaxe unímonos para formar un grupo variado e con distintas perspectivas, feito que o fai máis enriquecedor. Este proxecto vémolo como o comezo dunha nova etapa, penetrando nun mundo pouco coñecido e valorado, pero de gran interese. Buscamos unir conceptos e sensacións ofrecendo novos puntos de visión, non só do xardín, senón de todo o que supón.

7. camiño do recordo

O xardín está destinado a persoas con alzhéimer. Como o seu nome indica “Camiño do recordo” busca mover os usuarios a lugares onde puideron crear algún memoria ao longo da túa vida e axuda a lembralo.
Este foi deseñado seguindo as propostas do libro “Xardíns curativos, Terapéuticos,beneficios e recomendacións de deseño” de Clare Cooper Marcus e Marni Barnes (1999), o que nos axudan a comprender como se senten as persoas que padecen esta enfermidade e cal é a mellor forma de guialos polo xardín facendo que se sintan cómodos e seguro en todo momento.
No xardín hai zonas para paseos e salóns que evocarán determinadas paisaxes e lugares típicos de Galicia, entre os que se atopan a praia, o bosque ou as casas de campo. Para a través dos olores e das cores tentaremos estimular os recordos. Polo tanto, recorren plantas típicas de Galicia como camelias e hortensias que marcarán o camiño para segue e enmarca as distintas salas. Ademais, tamén ten tres elementos importante que relaciona xardín-persoa. É unha composición de espellos que interactuar co visitante reflectindo a el e o xardín ao mesmo tempo, que tamén actúan de guías no percorrido polos diferentes ambientes.
Este camiño da lembranza pretende transportar ao visitante a un agradable paseo polo seu pasado.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Guillermo, Javier, María José, Nerea e Rodrigo, cinco estudantes de posgrao en Fundacións de Arquitectura pola Universidade Politécnica de Madrid, unímonos propoñer un xardín para o Festival Internacional de Xardíns de Allariz, edición 2022. Mesmo con diferentes estilos e diferentes enfoques de deseño, compartimos o gusto por arquitectura e paisaxe. Impulsado pola paixón polo deseño, este equipo é emocionado por poder afrontar novos retos e dar a coñecer ao mundo a cultura de paisaxe.

8. Sobrevoando o mundo. Aeroliña Allariz

Lembras o tempo que pasamos illados nos fogares a raíz da Covid-19? Parece un mal soño do que xa nos queda unha vaga lembranza, pero si que supuxo unha gran pegada nas nosas vidas, un feito sen precedentes que rompeu todos os nosos plans. E sobre todo, que fixo que volvésemos con máis ganas que nunca “ao exterior”, a coñecer mundo, a percorrer todos os seus recunchos e descubrir lugares, culturas e paisaxes variadas. Coñecer outros lugares do mundo, as súas culturas, historia, natureza, paisaxes e xentes é unha gran forma de enriquecernos e ver máis aló das nosas costumes e crenzas. Viaxar é unha forma de romper coa nosa rutina, desconectar e abrir a nosa mente a novos horizontes.

O interese do ser humano por viaxar, facer turismo e explorar novos territorios non é nada novo. Os expertos do tema fixan os inicios do turismo no século XIX, pero fan referencia ao turismo tal e como o coñecemos hoxe en día. Sempre se viaxou, por conquista, emigración ou exploración. Todos e todas somos descendentes de africanos que saíron do seu territorio para buscar oportunidades, como tamén fixemos moito os galegos e as galegas por todo o mundo na procura de oportunidades. O auxe dos transportes na coñecida Revolución Industrial supuxo tamén un gran pulo para o turismo. O ferrocarril e, posteriormente o AVIÓN, fixeron que o ser humano puidera visitar lugares alonxados en menos tempo, algo impensable tempo atrás.

Este curso o I.E.S. de Allariz, co alumnado da materia Proxecto Competencial de 3º de ESO, e o CEIP Padre Feijoo deseñou un pequeno espazo no que podes percorrer o mundo a través dos 5 continentes. Seguir as pegadas dos e das turistas, das emigradas e emigrados, dos e das refuxiadas e refuxiados… Tras atravesar as portas do noso xardín tomarás asento na nosa aeroliña e poderás descubrir as grandes iconas do mundo en imaxes e da flora variada propia de cada continente. Unha experiencia sensorial que non te podes perder. Tes exactamente 120 días para vir ao Festival de Xardíns e descubrila.

EQUIPO

PROCEDENCIA

9. Jardín Tahara

Tahara: substantivo feminino. Na tradición musulmá, significa pureza ou limpeza corporal e espiritual. Este xardín alude á purificación da alma, o encontro dun espazo de recollemento onde desfacerse das impurezas mediante a presenza do aroma proveniente das especies vexetais,do rumor da auga e da atmosfera xerada a partir da arquitectura. Todos estes son elementos propios do xardín hispanomusulmán.

Os arcos e as pérgolas expóñense como escenario de fondo á atmosfera de purificación xerada pola presenza de vexetación e auga.

O xardín busca o estímulo dos sentidos,en especial, o do oído, a través da alberca elevada; o olfacto, a través das plantas aromáticas; pero tamén o do tacto, facendo ao visitante partícipe do momento da plantación. Isto realízase mediante a introdución do xardín de guerrilla, co cal se convida ao visitante para formar parte no deseño do xardín.

Este tipo de xardín ten como fin transformar espazos urbanos abandonados en paisaxes efémeras. No noso xardín os propios usuarios interveñen mediante a plantación de bombas de sementes que son fornecidas á entrada del.

Exponse unha lámina de auga no centro do devandito eixo,atravesado por dúas acequias e partido por un zócalo que permite cruzar o espazo. A ambos os dous lados desta lámina déixase un espazo transitorio para os visitantes e plántanse dous cadros de plantación a cada lado.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Conformado por tres amigas estudantes de arquitectura na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid. As tres coinciden nunha materia onde descobren o seu interese polo paisaxismo e o deseño de xardíns contemporáneos. O equipo está composto por Silvia García (Madrid, 1998), Martina Palella (Italia, 2000) e Julia Urzaiz (Madrid, 1998). Julia e Silvia coñécense no colexio e estudan o Grado en Fundamentos da Arquitectura na ETSAM desde setembro de 2016. Actualmente, ambas cursan o Máster Habilitante en Arquitectura nesta mesma escola. Martina Palella é unha estudante de arquitectura italiana de Erasmus na ETSAM. Martina estuda arquitectura na Universidade Politécnica de Bari en Italia. Ao atoparnos,démonos conta de que as tres tiñamos paixón pola natureza,a xardinería e o paisaxismo. Combinamos as nosas habilidades para o debuxo e o deseño fíxonos unirnos para participar no festival.

10 – Xeometrías do Nilo

Este xardín quere poder trasladar ao visitante aos xardíns do Antigo Exipto. Estes xardíns caracterizábanse por estar localizados en topografías planas, con límites pechados e con trazados e percorridos moi xeométricos, simétricos e rítmicos.
A parcela segue un mesmo eixo de simetría lonxitudinal e queda dividida en dúas zonas. Na primeira zona, marcada por dous grandes obeliscos, atopamos o xardín familiar. Este caracterízase por ser un xardín funcional no que os exipcios tiñan hortos familiares con plantas froiteiras, aromáticas e medicinais, todas elas buscando un uso funcional. Na entrada podemos ver a reinterpretación de dous estanques simétricos en “T”. Estes eran moi comúns entre os xardíns residenciais das clases adiñeiradas do Antigo Exipto, mesmo nalgúns templos de grandes faraóns como no Templo de Hatshepsut en Deir o-Bahari.
Seguindo o eixo de simetría lonxitudinal e tras cruzar a porta de entrada composta por pilóns chegamos ao xardín contemplativo de estilo faraónico. Componse dun estanque de auga central rodeado por unha pasarela de madeira desde a que se pode acceder a tocar a auga. O estanque está decorado con nenúfares “Nymphaea lotus”, símbolo do Alto Exipto, e con algúns papiros “Cyperus papyrus” que representan o Baixo Exipto.
Todo o xardín está rodeado por árbores froiteiras orixinarias do norte de África. Ao fondo, represéntase un pórtico mediante unha pérgola de madeira decorada con xeometrías e matemáticas exipcias, que remarcar un punto de sombra, descanso e contemplación do xardín.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Durante os nosos anos de formación, exploramos diferentes camiños dentro do mundo da arquitectura. No noso último ano quixémonos centrar máis no urbanismo e paisaxismo. Teresa Bermejo Pardilla Graduada pola ETSAM e actual estudante do #máster habilitante na mesma escola. Durante a súa formación sempre mostrou interese pola natureza e o paisaxismo, pasando tamén moito tempo da súa vida nun ambiente rural. Julia Martínez Estada En 2022 graduouse tamén pola ETSAM e actualmente estuda o máster habilitante. Ten inquedanzas pola arquitectura, a paisaxe, a eficiencia enerxética e a construción sustentable. Atópase en continua formación, gozando da aprendizaxe. Jaime de Rosendo Serrano Graduado pola ETSAM e estudante do #máster habilitante. Desde os seus inicios traballou en estudos de arquitectura e consultoras. Ademais, compaxina os seus estudos coa súa paixón polo mundo scout, sendo monitor e coordinador de tempo libre.

11. En busca del paisaje perdido

Desde que abrimos os ollos ao nacer, a vida é unha exploración continua que nunca deixa de sorprendernos; quizais sexa, precisamente, ese sentimento de sorpresa, aventura, intriga polo descoñecido o que impulsou á humanidade desde dar os seus primeiros pasos ata as grandes excursións emprendidas por navegantes de todo o mundo.

Esta curiosidade que xace no noso peito levounos ata os lugares máis recónditos do planeta e fóra del. Desde as afastadas terras orientais ata a interminable procura da cidade de “O Dourado” en América do Sur; desde as profundidades do océano ata a lúa, coa expedición de Neil Armstrong abordo do Apolo 11.

Este xardín busca espertar ese espírito aventureiro que levamos dentro, incitando aos visitantes para explorar cada un dos seus recunchos, descubrindo a riqueza dos seus xardíns e, sobre todo, a riqueza cultural que entre todos construímos.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Izasi é un arquitecto apaixonado polo deseño de paisaxe. Integrante do despacho VMA baixo a dirección do Arq.Víctor Márquez, o cal participou no desenvolvemento de proxectos gañadores de premios internacionais, incluíndo o Parque da Ciencia Fundadores e o Parque A Mexicana, este último en colaboración con GDU, o despacho de paisaxismo máis recoñecido de México. Alejandra e Sofia Curiel son as directoras de CICA Paisaxe, unha empresa mexicana especializada en deseño e execución de proxectos de paisaxismo. Con gran experiencia no campo, lideraron proxectos urbanos de gran importancia. A súa misión é harmonizar espazos e transformar cidades. Alba é enxeñeira técnica agrícola, Máster en Xardinería e Paisaxismo. Deseñadora de xardíns e espazos exteriores. Colaboradora de estudos de arquitectura e enxeñería en proxectos de urbanismo e paisaxismo. Especialista na selección de especies con criterios ecolóxicos e de sustentabilidade.

12. Xardín Informal

Latinoamérica é unha rexión chea de diversidade e loitas. A súa historia, así como o seu contexto en tanto á economía mundial estivo enmarcado pola informalidade e o subdesenvolvemento. Este xardín é un eloxio a todas estas persoas que medraron e saíron adiante desde a informalidade. Un xardín que suscita a materialidade dos asentamentos informais (Metal, Madeira, Cachotería, Cor), onde a creatividade e o vernáculo se xuntan para dar vida á vivenda de millóns de persoas en toda Latinoamérica. A partir de grandes materas verticais representamos esta xeometría e arquitectura de montaña que tanto caracteriza as grandes metrópoles desta rexión.
Un espello de auga illa cada unha das materas, tal e como na realidade cada un destes barrios adoita estar illado do resto da cidade “Formal”.

EQUIPO

PROCEDENCIA

Arquitecto con máis de 3 anos de experiencia no desenvolvemento e participación de concursos de arquitectura. Deseñador arquitectónico e Investigador en desenvolvemento con intereses na relación que ten a política coa arquitectura.